دکتر محمدحسین زمانیان ، با بیان اینکه با شروع فصل گرما شاهد افزایش موارد بیماری‌های گوارشی هستیم، گفت: این بیماری‌ها می‌تواند منشاء مختلف ویروسی، باکتریایی و حتی انگلی داشته باشد، اما عفونت‌های گوارشی ویروسی شایع‌تر هستند.

وی نوروویروس‌ها، روتاویروس‌ها، آدنوویروس‌ها و آستروویروس‌ها را از مهمترین ویروس‌های زمینه‌ساز بیماری‌های گوارشی در افراد دانست و افزود: باکتری‌هایی مانند وبا، حصبه سالمونلا، ایکولی (E.coli) و انگل‌هایی مانند آمیب و ژیاردیا هم می‌تواند باعث بروز بیماری‌های گوارشی شود. مهمترین عامل بروز اسهال شدید نیز باکتری وباست که می‌تواند باعث شود فرد آب بسیار زیادی از دست بدهد.

زمانیان اضافه کرد: در برخی موارد اسهال عامل میکروبی ندارد و به دلیل برخی مشکلات از جمله سندرم روده تحریک پذیر، مصرف آنتی‌بیوتیک، بیماری‌های التهابی روده و… رخ می‌دهد. در برخی موارد نیز آنفلوآنزا و کرونا می‌توانند به شکل گوارشی ظاهر شده و اسهال داشته باشند.

این متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به اینکه بیماری‌های گوارشی معمولا سلول‌های دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهند، اسهال، استفراغ، درد شکم، تهوع، دل‌درد و دل‌پیچه شدید، کاهش اشتها، ضعف عمومی، سردرد، اسپاسم بدن که ناشی از دفع الکترولیت‌ها می‌باشد و حتی در مواردی تب را از علائم بیماری‌های گوارشی برشمرد و ادامه داد: تب معمولا در بیماری‌های گوارشی با منشاء ویروس مشاهده می‌شود.

وی مهمترین خطر در بیماری‌های گوارشی را کم آبی ناشی از اسهال شدید دانست و عنوان کرد: کم آبی بدن حتما باید جدی گرفته شود، زیرا اگر شدت یابد حتی می‌تواند منجر به مرگ فرد شود و از همین رو ضروری است افراد به علائم کم آبی بدن مانند کاهش ادرار، خشکی دهان، خستگی و بی‌حالی، کاهش فشار خون و … توجه کنند.

زمانیان با بیان اینکه برخی از گروه‌ها از جمله  شیرخواران و نوزادان، کودکان زیر پنج سال و افراد سالمند بیشتر در معرض خطر ناشی از اسهال شدید و کم‌آبی بدن قرار دارند، گفت: عدم درمان به موقع می‌تواند خطر مرگ را در این افراد ایجاد کند.

وی با اشاره به دوره نهفتگی حدود ۱۲ تا ۴۸ ساعته برخی از بیماری‌های گوارشی و اسهال‌ها، گفت: اسهال ممکن است از دو تا هفت روز طول بکشد، اما در برخی موارد ممکن است تا دو هفته هم ادامه داشته باشد.

این متخصص بیماری‌های عفونی با بیان اینکه در برخی موارد در بیماران شاهد اسهال خونی هم هستیم، اظهار کرد: اسهال خونی معمولا در انواع باکتریایی اسهال مشاهده می‌شود.

زمانیان با بیان اینکه مهمترین راه انتقال بیماری‌های گوارشی دهانی و مدفوعی است، یادآور شد: مدفوع فرد بیمار به ویروس، باکتری و یا انگل آلوده است و اگر بهداشت هنگام دستشویی رفتن رعایت نشود، این آلودگی می‌تواند از طریق دست‌ها و سطوح آلوده و سپس تماس با دهان، بینی و حتی چشم به افراد منتقل شود.

وی خاطرنشان کرد: در برخی موارد نیز ممکن است هنگام استفراغ فرد قطرات آلوده در فضا بماند و از طریق استنشاق به دیگران منتقل شود، اما تماس معمولی و بودن در کنار افراد بیمار به طور معمول باعث انتقال بیماری به دیگران نمی‌شود.

به گفته این پزشک متخصص، بیماری‌های گوارشی و اسهال ممکن است از طریق مصرف آب آلوده خصوصا آبی که آلوده به فاضلاب باشد و همچنین مصرف مواد غذایی ناسالم و یا میوه و سبزیجات آلوده رخ دهد.

زمانیان مهمترین راه پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های گوارشی و اسهال در فصل تابستان را شست و شوی مکرر دست‌ها حداقل برای ۳۰ ثانیه عنوان کرد و یادآور شد: رعایت بهداشت فردی خصوصا موقع دستشویی رفتن هم بسیار ضروری است.

وی خاطرنشان کرد: افراد باید از سلامت آب آشامیدنی اطمینان حاصل کنند، مواد غذایی را به شیوه صحیح پخت کنند و میوه و سبزیجات را هم به شیوه صحیح و بهداشتی ضدعفونی کنند.

این متخصص بیماری‌های عفونی درباره راهکارهای درمان بیماری‌های گوارشی و اسهال ناشی از آن نیز گفت: مهمترین راه حفظ آب بدن خصوصا در موارد اسهال شدید است. اگر اسهال و استفراغ شدید نباشد افراد می‌توانند از محلول‌های «او آر اس» استفاده کنند و یا این محلول‌ را به صورت خانگی تهیه کنند.

زمانیان با تاکید بر لزوم پرهیز از مصف مایعات شیرین و کافئین‌دار در افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی، افزود: در برخی موارد می‌توان از برخی داروها مانند «لوپرامید» و «بیسموت» برای اسهال با نظر پزشک استفاده کرد و برای استفراغ نیز داروهایی مانند «متوکلوپرامید» و «اندانسترون» تجویز می‌شود.

وی با بیان اینکه افراد به هیچ عنوان نباید برای درمان اسهال به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک روی بیاورند زیرا می‌تواند در برخی موارد وضعیت را بدتر کند، خاطرنشان کرد: تنها در موارد خاص اسهال عفونی با عامل باکتری آن هم با نظر پزشک، آنتی بیوتیک تجویز می‌شود.

به گفته این متخصص بیماری‌های عفونی، افرادی که مبتلا به بیماری گوارشی و اسهال هستند باید سوپ ساده، سیب زمینی پخته، ماست پروبیوتیک، آب برنج و میوه‌هایی مانند موز و سیب استفاده کنند و از مصرف غذاهای چرب، شور، تند و سنگین خودداری کنند.